«Негрейра иши» «Барселона» ва «Реал» ўртасидаги Эл-Класико рақобатини янада кучайтирмоқда
«Барселона» ва «Реал» ўртасидаги азалий рақобат янги мавсум олдидан яна бир жиддий можаро соясида қолмоқда. «Негрейра иши» Испания футболидаги энг шов-шувли ҳакамлик можароларидан бирига айланган ва томонларнинг ўзаро муносабатларини янада кескинлаштирган.
«Барселона» ва «Реал» ўртасидаги Эл-Класико ҳеч қачон оддий футбол учрашуви бўлмаган. Бу икки клуб ўртасидаги баҳс нафақат спорт, балки тарих, маданият ва катта рақобат билан ҳам боғлиқ.
Бироқ сўнгги йилларда ушбу қарама-қаршиликка яна бир омил қўшилди. Гап «Негрейра иши» деб аталаётган ҳакамлик можароси ҳақида кетмоқда.
Испания футболида катта резонанс уйғотган ушбу иш доирасида «Барселона»нинг Испания футбол федерацияси Ҳакамлар техник қўмитаси собиқ вице-президенти Хосе Мария Энрикес Негрейра билан боғлиқ компанияларга қилган тўловлари текширилмоқда.
Мазкур иш «Барселона» ва «Реал» ўртасидаги муносабатларни ҳам кескинлаштирди. Мадрид клуби иш бўйича фаол позиция эгаллаб, УЕФАга ҳам тегишли ҳужжатларни тақдим этди. «Барселона» эса ўз навбатида клуб ҳакамларга таъсир ўтказиш ёки уларни сотиб олиш мақсадида ҳеч қандай тўлов амалга оширмаганини таъкидлаб келмоқда.
Иш қандай бошланган?
«Негрейра иши» 2023 йил февралида кенг жамоатчиликка маълум бўлди.
Испаниянинг Cadena SER радиоканали «Барселона» 2016–2018 йиллар оралиғида Хосе Мария Энрикес Негрейрага тегишли DASNIL 95 компаниясига тахминан 1,4 миллион евро тўлагани ҳақида маълумотларни эълон қилди.
Ўша пайтда Негрейра Испания футбол федерацияси Ҳакамлар техник қўмитаси вице-президенти лавозимида фаолият юритган.
«Барселона» эса тўловлар ҳакамлик фаолияти бўйича техник ҳисоботлар ва маслаҳат хизматлари учун амалга оширилганини билдирди.
Клубнинг расмий баёнотида профессионал футбол клублари ҳакамлик бўйича техник ҳисоботлардан фойдаланиши одатий амалиёт экани қайд этилди.
«Барселона» шунингдек, мазкур тўловлар ҳакамларга таъсир ўтказиш ёки мусобақа натижаларини ўзгартириш мақсадида амалга оширилганини қатъиян рад этди.
Кейинчалик тўловлар бундан анча олдин бошланган бўлиши мумкинлиги ҳақида ҳам хабарлар пайдо бўлди.
Тўловлар ҳақидаги даъволар
Испаниянинг El Mundo нашри «Барселона»нинг DASNIL 95 компанияси билан молиявий алоқалари 2001 йилда бошланганини ва кейинги йилларда ҳам давом этганини ёзди.
Нашр маълумотларига кўра, компанияларга умумий ҳисобда 6,65 миллион евродан ортиқ маблағ тўланган.
Шунингдек, Негрейра 2019 йилда «Барселона»нинг ўша пайтдаги президенти Хосеп Мария Бартомеуга юборган хатида тўловлар тўхтатилгани юзасидан норозилик билдиргани ва айрим маълумотларни ошкор қилиш билан таҳдид қилгани ҳақида ҳам хабарлар тарқалди.
«Барселона» эса бу ҳолатларни клубнинг ҳакамларга таъсир ўтказгани учун тўловлар амалга оширилганининг исботи сифатида қабул қилмаслигини билдирди.
Клуб президенти Жоан Лапорта бир неча бор «Барселона» ҳеч қачон ҳакамларни сотиб олмаганини таъкидлаган.
Ла Лига ҳам ишга аралашди
Испания Ла Лигаси президенти Хавьер Тебас ҳам «Негрейра иши» бўйича ўз муносабатини билдирди.
Тебаснинг фикрича, ўша даврда манфаатлар тўқнашувини назорат қилувчи механизмлар ишламаган. Бироқ у спорт нуқтаи назаридан «Барселона»га нисбатан жазо қўллашнинг имкони йўқлигини айтган.
Жиноят иши эса алоҳида тартибда давом этган.
Тебас бир вақтнинг ўзида «Барселона» ҳакамларга тўғридан-тўғри пул тўлагани ҳақида далил йўқлигини ҳам билдирган.
Шу билан бирга, Ла Лига раҳбари ва «Барселона» президенти Жоан Лапорта ўртасидаги муносабатлар тобора кескинлашди.
Лапорта Тебасни клубга қарши кампания олиб боришда айблади. Унинг фикрича, «Барселона»нинг Европа Суперлигаси лойиҳасидаги иштироки ҳам Ла Лига раҳбариятининг клубга муносабатига таъсир қилган.
«Реал» ишга қўшилди
«Негрейра иши»нинг энг катта бурилишларидан бири «Реал»нинг жараёнга жабрланувчи томон сифатида қўшилиши бўлди.
Мадрид клуби «Барселона»нинг ҳакамлар тизимидаги юқори лавозимда ишлаган шахсга катта миқдорда пул тўлагани Испания футболи ҳалоллигига жиддий саволлар туғдиришини таъкидлади.
Бу эса «Барселона» раҳбариятининг кескин норозилигига сабаб бўлди.
Жоан Лапорта «Реал»ни тарих давомида ҳакамлик тизимидан манфаат кўрган клуб сифатида тасвирлашга уринди.
«Барселона» президенти, хусусан, Ҳакамлар техник қўмитасининг аввалги раҳбарлари орасида «Реал» билан алоқадор бўлган шахслар кўп бўлганини таъкидлади.
«Реал» эса бу айбловларга ўз телеканали орқали жавоб қайтарди. Мадрид клуби «Барселона»нинг собиқ Испания диктатори Франсиско Франко давридаги сиёсий ҳокимият билан алоқалари ҳақида қарши далилларни келтирди.
Шу тариқа «Негрейра иши» нафақат суд ва футбол ташкилотлари доирасидаги масалага, балки икки клуб ўртасидаги очиқ ахборот урушига ҳам айланди.
УЕФА ҳам ишни кузатмоқда
2023 йил март ойида УЕФА ҳам «Негрейра иши» бўйича ўз текширувини бошлади.
УЕФА президенти Александр Чеферин мазкур ишни жуда жиддий деб атаган. Шу билан бирга, УЕФА томонидан жараён бўйича мустақил интизом органлари ишлаётганини таъкидлаган.
Ла Лига доирасида спорт жазоси масаласи даъво муддати билан боғлиқ бўлса-да, УЕФА текшируви бошқа ҳуқуқий тартибда давом этиши мумкин.
2026 йил октябрь ойида эса «Реал» УЕФАга «Негрейра иши» билан боғлиқ катта ҳажмдаги ҳужжатларни тақдим этди.
Мадрид клуби ушбу ҳужжатларда мусобақалар ҳалоллиги ва ҳакамлик тизимига бўлган ишончга таъсир қилиши мумкин бўлган ҳолатлар мавжудлигини билдирди.
УЕФА эса ҳужжатларни давом этаётган текширув доирасида кўриб чиқишини маълум қилди.
«Барселона» бунга жавобан УЕФА янги иш очмаганини таъкидлади.
Каталония клуби текширув 2023 йилда бошланганини ва ҳозир ҳам давом этаётганини қайд этди. Клуб УЕФА томонидан янги айблов ёки қўшимча процессуал чоралар ҳақида хабар берилмаганини билдирди.
«Барселона»нинг собиқ раҳбарлари нима дейди?
Иш доирасида «Барселона»нинг собиқ президентлари Сандро Росел ва Хосеп Мария Бартомеу ҳам кўрсатма берган.
Бартомеу Негрейра билан учрашганини тасдиқлаган, бироқ тўловлар ҳакамларга таъсир ўтказиш мақсадида амалга оширилганини рад этган.
Негрейранинг ўғли Хавьер Энрикес эса «Барселона» билан ўзининг компаниялари ўртасидаги алоқалар ва тўловлардан тўлиқ хабардор бўлмаганини билдирган.
У отасининг фаолияти билан боғлиқ компаниялардан «Барселона» томонидан амалга оширилган тўловлардан ўзи маблағ олмаганини таъкидлаган.
Сандро Росел эса Негрейранинг Ҳакамлар техник қўмитасида катта таъсирга эга бўлмаганини айтган.
«Унинг қўмитада ҳеч қандай таъсири йўқ эди», — деган Росел.
Шунингдек, у «Барселона»нинг ҳакамлар ёрдамида ўйинларда устунликка эришгани ҳақидаги фикрларни ҳам рад этган.
Айбловларнинг бир қисми бекор қилинди
2024 йил май ойида ишдаги пора олиш билан боғлиқ айбловлар бекор қилинди.
Суд қарорida Испания футбол федерацияси давлат ташкилоти ҳисобланмаслиги ва шу сабабли Негрейрани мазкур иш доирасида давлат мансабдори сифатида баҳолаш мумкин эмаслиги қайд этилди.
«Барселона» ушбу қарорни ижобий баҳолади ва клубнинг айбсизлиги исботланишига ишонишини билдирди.
Бироқ бу «Негрейра иши» тўлиқ якунланганини англатмади. Бошқа ҳуқуқий масалалар бўйича текширувлар давом этди.
Негрейранинг ўзи эса соғлиғи билан боғлиқ муаммолар сабаб суд жараёнида тўлиқ иштирок эта олмайдиган ҳолатга келгани ҳақида хабар берилди.
Флорентино Перес: «Негрейра ишини унутиб бўлмайди»
«Реал» президенти Флорентино Перес «Негрейра иши»ни унутмаслик кераклигини бир неча бор таъкидлаган.
Унинг фикрича, «Барселона»нинг ҳакамлар тизимидаги юқори лавозимли шахс билан узоқ йиллар давомида молиявий алоқада бўлгани жиддий текширувни талаб қилади.
Перес, шунингдек, қизил карточкалар статистикаси орқали ҳам икки клуб ўртасидаги ҳакамлик қарорларини таққослаган.
«Реал» раҳбарининг фикрича, «Барселона» фойдасига бўлган қизил карточкалар баланси «Негрейра даври»да анча юқори бўлган.
«Барселона» эса бундай статистикалар клубнинг ҳакамларга таъсир кўрсатганини исботламаслигини таъкидлаб келмоқда.
«Бу шунчаки аламми?»
«Барселона»нинг собиқ бош мураббийлари Эрнесто Вальверде ва Луис Энрике ҳам иш бўйича ўз фикрларини билдирган.
Улар ҳакамлик ҳисоботларидан фойдаланилганидан хабардор бўлмаганини айтган.
Луис Энрике эса футболдаги одатий ҳолатга эътибор қаратган: жамоа ғалаба қозонса, ҳакамлар ёрдам бергани, мағлуб бўлса эса ҳакамлар қарорлари танқид қилиниши мумкин.
Жоан Лапорта ҳам «Барселона» ўзининг кучли жамоаси билан ҳакамлардан ёрдам олишга муҳтож бўлмаганини таъкидлаган.
2026 йилда можаро яна авж олди
2026 йилнинг октябрь ойида «Реал» УЕФАга «Негрейра иши» билан боғлиқ янги ҳужжатларни тақдим этди.
Мадрид клуби УЕФАдан мазкур материалларни имкон қадар тезкорлик билан кўриб чиқишни ва агар қоидабузарликлар тасдиқланса, тегишли чоралар кўришни сўради.
«Барселона» эса УЕФА янги текширув бошламаганини, балки аввалдан давом этаётган иш доирасида «Реал» тақдим этган ҳужжатларни кўриб чиқаётганини маълум қилди.
Шундай қилиб, иш яна «Эл-Класико» олдидан футбол кун тартибининг марказига чиқди.
Тебас ва «Реал» ўртасидаги янги можаро
Можарога Ла Лига президенти Хавьер Тебаснинг сўнгги баёнотлари ҳам қўшилди.
Тебас «Реал» раҳбариятини ҳакамлик қарорлари бўйича доимий равишда шикоят қилишда айблади. У Мадрид клубининг расмий телеканали — Real Madrid TV фаолиятини ҳам танқид қилди.
Тебас «Реал»нинг иш юритиш услубини тарғибот механизмларига ўхшатди ва бу борада нацистлар Германиясининг тарғибот вазири Йозеф Геббельс номини тилга олди.
Бу баёнот «Реал»нинг кескин норозилигига сабаб бўлди.
Мадрид клуби Тебаснинг сўзларини «мутлақо номақбул» деб атади ва Ла Лига раҳбарини истеъфога чиқишга чақирди.
«Реал»нинг фикрича, Тебаснинг бундай баёнотлари унинг Ла Лига раҳбари сифатидаги холислигига шубҳа туғдиради.
Тебас эса ўз позициясини ҳимоя қилиб, «Реал»нинг босими остида қолмаслигини билдирди.
Эл-Класико олдидан вазият янада кескин
Шундай қилиб, «Барселона» ва «Реал» ўртасидаги навбатдаги Эл-Класико олдидан майдондаги рақобат билан бир қаторда, майдон ташқарисидаги қарама-қаршилик ҳам кучаймоқда.
«Негрейра иши» бўйича якуний ҳуқуқий хулоса ҳали чиқарилмаган. «Барселона» ўзининг айбсизлигини таъкидламоқда, «Реал» эса ишни охиригача текшириш ва футболнинг ҳалоллигини таъминлаш зарурлигини талаб қилмоқда.
УЕФА томонидан ҳам жараён давом этмоқда.
Шу сабабли навбатдаги «Эл-Класико» нафақат чемпионатдаги очколар учун кураш, балки сўнгги йилларда икки клуб ўртасида тўпланиб қолган катта қарама-қаршиликнинг яна бир саҳнасига айланиши кутилмоқда.
Энг муҳими эса — «Негрейра иши» бўйича якуний қарорни суд ва ваколатли ташкилотлар чиқаради. Унгача эса «Барселона» ва «Реал» ўртасидаги баҳслар атрофидаги мунозаралар давом этиши шубҳасиз.
