Португалия учун буюк мерос, аммо ачинарли якун: Роналду терма жамоадаги фаолиятини кеч якунлади-ми?
41 ёшли ҳужумчи пайшанба куни Португалия миллий жамоасидаги фаолиятини якунлаганини эълон қилди. Шу тариқа халқаро футбол тарихидаги энг сермаҳсул ва энг кўп ўйин ўтказган футболчилардан бирининг рекордларга бой фаолиятига нуқта қўйилди.
Пайшанба куни эрталаб Криштиану Роналду терма жамоадаги фаолиятини якунлашга қарор қилганини маълум қилди.
«2003-йил августида бошланган ва ҳаётимни бутунлай ўзгартирган саёҳат ниҳоясига етди», — деб ёзди у Instagram саҳифасида.
Афсусланарли томони шундаки, бу узоқ кутилган қарор жуда нохуш вазиятда қабул қилинди. Роналду Португалия футбол федерацияси (FPF) томонидан белгиланган 30 кунлик дисквалификацияни ўтаётган эди. У октябр ойида Копенгагенда Данияга қарши Миллатлар лигаси учрашуви олдидан миллий жамоа лагерини тарк этган, бунга эса бош мураббий Жорже Жезус билан юзага келган кескин келишмовчилик сабаб бўлганди.
Бироқ Роналду Португалия миллий жамоасидаги фаолиятини якунлашини эълон қилиши биланоқ, FPF халқаро футбол тарихидаги энг кўп гол урган ва энг кўп ўйин ўтказган футболчининг фаолияти бундай нохуш тарзда якунланишига йўл қўймаслигини билдирди.
«Криштиану Роналдунинг улкан фаолиятига муносиб ҳурмат кўрсатиш учун тадбир ташкил этиш, уни режалаштириш ва амалга оширишда фаол иштирок этиш бизнинг қатъий истагимиздир. Бу мухлислар ва бутун мамлакатга бизга шунча қувонч улашган футболчини яна бир бор олқишлаш ва унинг хизматларини эътироф этиш имконини беради», — дейилади федерация баёнотида.
Бу баёнот Роналдунинг Португалиядаги хайрлашув учрашуви деярли аниқ эканини англатади.
Роналду ҳақида қандай фикрда бўлишингиздан қатъи назар, унга ўз ватанида муносиб кузатув маросими ташкил этилиши керак. Зеро, футбол тарихида ўз мамлакати учун ундан кўпроқ хизмат қилган футболчилар кўп эмас.
Янги юлдузнинг туғилиши
Португалия футболи Эусебио ва Паулу Футре каби жаҳон миқёсидаги юлдузларни етиштириб чиқарган бой тарихга эга. «Олтин авлод»нинг энг муваффақиятли вакиллари Луис Фигу ва Руй Кошта ҳам Роналду миллий жамоадаги дебютини ўтказган пайтда Португалия сафида тўп сураётган эди.
Аммо тез орада озғин гавдали, чаққон қанот ҳужумчисининг аввалги авлод вакилларидан фарқ қилиши аён бўлди. Гап фақат унинг иқтидори ҳақида эмасди. Роналду ғалабага бўлган чексиз иштиёқи ва мукаммалликка тинмай интилиши билан ажралиб турарди.
«Мен ундан кўра кўпроқ ғалаба қозонишни истаган футболчини учратмаганман. 2004-йилги Европа чемпионатида Криштиану билан бир жамоада ўйнаганман. У ҳали жуда ёш бола эди. Аммо барчамиз унинг келажакда «Олтин тўп» соҳиби бўлишини билардик», — деган эди Руй Кошта.
Роналдунинг ғайриоддий меҳнатсеварлиги нафақат уни футбол чўққисига олиб чиқди, балки Португалия миллий жамоасининг ҳам даражасини янги босқичга кўтарди.
У келишидан аввал Португалиянинг йирик халқаро мусобақалардаги энг яхши натижаси 1966-йилги Жаҳон чемпионатида Эусебио бошчилигида қўлга киритилган учинчи ўрин эди. Роналду миллий жамоадаги илк ўйинини ўтказганидан бир неча ой ўтиб, Португалия Евро-2004 финалига чиқди. 19 ёшли ҳужумчининг ёрқин ўйинлари унга мусобақанинг рамзий жамоасидан жой олиш имконини берди. Орадан икки йил ўтиб эса у Португалиянинг Германияда бўлиб ўтган Жаҳон чемпионати ярим финалига етиб боришига ҳисса қўшди.
Тўғри, Роналду футболнинг энг катта саҳнасида ўзининг барча имкониятларини тўлиқ намойиш эта олмади. У 2014-йилги Жаҳон чемпионати саралашининг Швецияга қарши плей-офф учрашувида, шунингдек, Россияда ўтган ЖЧ-2018 гуруҳ босқичида Испанияга қарши баҳсда хет-трик қайд этди.
Бундан ташқари, у олтита турли хил Жаҳон чемпионатида гол урган ягона футболчи ҳисобланади. Бироқ бу рекорд унинг турнирлардаги бевосита таъсиридан кўра, фаолиятининг нақадар узоқ давом этганини кўпроқ кўрсатади. Танқидчилар таъкидлаганидек, Роналду Жаҳон чемпионатларининг плей-офф босқичларида бор-йўғи бир марта гол урган. У ҳам жорий йил бошида Хорватияга қарши баҳсда пенальтидан киритилган гол эди.
Шунга қарамай, Роналдуни Европа чемпионатлари тарихидаги энг буюк футболчи деб аташ учун етарлича асос бор.
Орзунинг ушалиши
Роналдунинг 2024-йилги Европа чемпионатидаги иштироки муваффақиятсиз кечган бўлса-да, у турнир финаллари тарихидаги энг яхши тўпурар — 14 та гол муаллифи ҳисобланади. Шунингдек, унинг ҳисобида еттита голли узатма бор. Аммо Роналду учун энг қадрли ютуқ 2016-йил ёзида Анри Делоне кубогини боши узра кўтаргани бўлди.
Францияда ўтказилган ўша мусобақада Португалия чемпионликка асосий даъвогарлардан бири сифатида кўрилмаганди. Жамоа гуруҳ босқичидан ҳам икки омил туфайли чиқди. Биринчиси, гуруҳда учинчи ўринни эгаллаган жамоаларга ҳам плей-оффга йўл олиш имконини берган мусобақа формати бўлса, иккинчиси — Роналду эди.
Венгрияга қарши гуруҳ босқичининг сўнгги учрашувида португалиялик сардор мағлубиятни тан олишни истамади. У икки бор гол уриб, Фернанду Сантуш шогирдларини ҳисобда тенгликка олиб келди. Лионда кечган 3:3 ҳисобидаги дуранг Португалияга кейинги босқич йўлланмасини тақдим этди.
Португалия Хорватия ва Польшага қарши ўйинларда ҳам кутилган даражада ишончли кўринмади. Бироқ Уэльсга қарши ярим финалда Роналду яна ўз сўзини айтди. У баланд сакраб, бош зарбаси билан рақиб дарвозасини ишғол қилди.
Шунга қарамай, финалда мезбон Францияни мағлуб этишига кўпчилик ишонмаганди. Айниқса, Роналду биринчи бўлимнинг 25-дақиқасидаёқ жароҳат сабаб майдонни тарк этишга мажбур бўлганидан кейин Португалиянинг имкониятлари янада пасайгандек туюлди.
Аммо сардор захира ўриндиғидан туриб жамоани қўллаб-қувватлади ва амалда Фернанду Сантушнинг ёрдамчисига айланди. Португалия эса Эдернинг қўшимча бўлимлардаги голи ҳамда Пепе бошчилигидаги мустаҳкам ҳимоя эвазига тарихий ғалабага эришди.
«Бу мен учун бетакрор лаҳза. Мен узоқ вақтдан бери айнан шундай муваффақиятни орзу қилардим. Буни ҳеч қачон унутмайман», — деган эди ўша пайтда ҳаяжонини яшира олмаган Роналду.
Ажойиб саёҳат
Чемпионлар лигасининг энг муваффақиятли футболчиларидан бири бўлган Роналду учун Португалия миллий жамоаси билан соврин ютиш фаолиятидаги энг катта ютуқ бўлиб қолди. Шу сабабли кўпчилик унчалик юқори баҳоламайдиган Миллатлар лигасидаги икки ғалаба ҳам у учун алоҳида аҳамият касб этди.
«Клублар билан кўплаб совринларни қўлга киритганман, аммо Португалия учун кубок ютишдан яхшироқ нарса йўқ», — деган эди у ўтган йили Германияда бўлиб ўтган Миллатлар лигасидаги иккинчи ғалабадан сўнг. — «Шунинг учун кўз ёшларимни тўхтата олмаяпман. Чунки ўз вазифамни бажардим».
Афсуски, Роналду учун Испанияга қарши пенальтилар сериясидаги ғалаба терма жамоадаги фаолиятини якунлаш учун энг муносиб паллалардан бири эди. 2022-йилги Жаҳон чемпионатидан кейиноқ унинг энг юқори даражадаги футболга мослашиши қийинлашаётгани кўзга ташлана бошлаганди. Шу сабабли Шимолий Америкада бўлиб ўтган жорий йилги мусобақадаги муваффақиятсизлик ҳам кутилмаган ҳолат бўлмади.
Роналду миллий жамоадаги фаолиятини якунлашни ортиқча кечиктириб, ўз меросига маълум даражада соя солди. Энг ачинарлиси, унинг кетиши нафақат кечикди, балки буюк футболчига муносиб бўлмаган тарзда юз берди.
Шунга қарамай, фаолиятининг сўнгги кунларидаги нохуш воқеалар унинг миллий жамоа сафида 23 йил давомида эришган ютуқларини йўққа чиқара олмайди. Роналду футбол тарихидаги рекордлар китобидан муносиб жой олди ва унинг буюклигига ҳеч ким шубҳа қилмайди.
Унинг Португалия билан йўли ўзи истагандек якунланмаган бўлиши мумкин. Аммо бу саёҳат давомийлиги ва эришилган натижалар нуқтаи назаридан футбол тарихидаги энг ноёб ҳикоялардан бири бўлиб қолади.
