Portugaliya uchun buyuk meros, ammo achinarli yakun: Ronaldu milliy jamoadagi faoliyatini kech yakunladi-mi?
41 yoshli hujumchi payshanba kuni Portugaliya milliy jamoasidagi faoliyatini yakunlaganini e’lon qildi. Shu tariqa xalqaro futbol tarixidagi eng sermahsul va eng ko‘p o‘yin o‘tkazgan futbolchilardan birining rekordlarga boy faoliyatiga nuqta qo‘yildi.
Payshanba kuni ertalab Krishtianu Ronaldu terma jamoadagi faoliyatini yakunlashga qaror qilganini ma’lum qildi.
«2003-yil avgustida boshlangan va hayotimni butunlay o‘zgartirgan sayohat nihoyasiga yetdi», — deb yozdi u Instagram sahifasida.
Afsuslanarli tomoni shundaki, bu uzoq kutilgan qaror juda noxush vaziyatda qabul qilindi. Ronaldu Portugaliya futbol federatsiyasi (FPF) tomonidan belgilangan 30 kunlik diskvalifikatsiyani o‘tayotgan edi. U oktyabr oyida Kopengagenda Daniyaga qarshi Millatlar ligasi uchrashuvi oldidan milliy jamoa lagerini tark etgan, bunga esa bosh murabbiy Jorje Jezus bilan yuzaga kelgan keskin kelishmovchilik sabab bo‘lgandi.
Biroq Ronaldu Portugaliya milliy jamoasidagi faoliyatini yakunlashini e’lon qilishi bilanoq, FPF xalqaro futbol tarixidagi eng ko‘p gol urgan va eng ko‘p o‘yin o‘tkazgan futbolchining faoliyati bunday noxush tarzda yakunlanishiga yo‘l qo‘ymasligini bildirdi.
«Krishtianu Ronalduning ulkan faoliyatiga munosib hurmat ko‘rsatish uchun tadbir tashkil etish, uni rejalashtirish va amalga oshirishda faol ishtirok etish bizning qat’iy istagimizdir. Bu muxlislar va butun mamlakatga bizga shuncha quvonch ulashgan futbolchini yana bir bor olqishlash va uning xizmatlarini e’tirof etish imkonini beradi», — deyiladi federatsiya bayonotida.
Bu bayonot Ronalduning Portugaliyadagi xayrlashuv uchrashuvi deyarli aniq ekanini anglatadi.
Ronaldu haqida qanday fikrda bo‘lishingizdan qat’i nazar, unga o‘z vatanida munosib kuzatuv marosimi tashkil etilishi kerak. Zero, futbol tarixida o‘z mamlakati uchun undan ko‘proq xizmat qilgan futbolchilar ko‘p emas.
Yangi yulduzning tug‘ilishi
Portugaliya futboli Eusebio va Paulo Futre kabi jahon miqyosidagi yulduzlarni yetishtirib chiqargan boy tarixga ega. «Oltin avlod»ning eng muvaffaqiyatli vakillari Luis Figu va Rui Koshta ham Ronaldu milliy jamoadagi debyutini o‘tkazgan paytda Portugaliya safida to‘p surayotgan edi.
Ammo tez orada ozg‘in gavdali, chaqqon qanot hujumchisining avvalgi avlod vakillaridan farq qilishi ayon bo‘ldi. Gap faqat uning iqtidori haqida emasdi. Ronaldu g‘alabaga bo‘lgan cheksiz ishtiyoqi va mukammallikka tinimsiz intilishi bilan ajralib turardi.
«Men undan ko‘ra ko‘proq g‘alaba qozonishni istagan futbolchini uchratmaganman. 2004-yilgi Yevropa chempionatida Krishtianu bilan bir jamoada o‘ynaganman. U hali juda yosh bola edi. Ammo barchamiz uning kelajakda «Oltin to‘p» sohibiga aylanishini bilardik», — degan edi Rui Koshta.
Ronalduning g‘ayrioddiy mehnatsevarligi nafaqat uni futbol cho‘qqisiga olib chiqdi, balki Portugaliya milliy jamoasining ham darajasini yangi bosqichga ko‘tardi.
U kelishidan avval Portugaliyaning yirik xalqaro musobaqalardagi eng yaxshi natijasi 1966-yilgi Jahon chempionatida Eusebio boshchiligida qo‘lga kiritilgan uchinchi o‘rin edi. Ronaldu milliy jamoadagi ilk o‘yinini o‘tkazganidan bir necha oy o‘tib, Portugaliya Yevro-2004 finaliga chiqdi. 19 yoshli hujumchining yorqin o‘yinlari unga musobaqaning ramziy jamoasidan joy olish imkonini berdi. Oradan ikki yil o‘tib esa u Portugaliyaning Germaniyada bo‘lib o‘tgan Jahon chempionati yarimfinaliga yetib borishiga hissa qo‘shdi.
To‘g‘ri, Ronaldu futbolning eng katta sahnasida o‘zining barcha imkoniyatlarini to‘liq namoyish eta olmadi. U 2014-yilgi Jahon chempionati saralashining Shvetsiyaga qarshi pley-off uchrashuvida, shuningdek, Rossiyada o‘tgan JCh-2018 guruh bosqichida Ispaniyaga qarshi bahsda xet-trik qayd etdi.
Bundan tashqari, u oltita turli xil Jahon chempionatida gol urgan yagona futbolchi hisoblanadi. Biroq bu rekord uning turnirlardagi bevosita ta’siridan ko‘ra, faoliyatining naqadar uzoq davom etganini ko‘proq ko‘rsatadi. Tanqidchilar ta’kidlaganidek, Ronaldu Jahon chempionatlarining pley-off bosqichlarida bor-yo‘g‘i bir marta gol urgan. U ham joriy yil boshida Xorvatiyaga qarshi bahsda penaltidan kiritilgan gol edi.
Shunga qaramay, Ronalduni Yevropa chempionatlari tarixidagi eng buyuk futbolchi deb atash uchun yetarlicha asos bor.
Orzuning ushalishi
Ronalduning 2024-yilgi Yevropa chempionatidagi ishtiroki muvaffaqiyatsiz kechgan bo‘lsa-da, u turnir finallari tarixidagi eng yaxshi to‘purar — 14 ta gol muallifi hisoblanadi. Shuningdek, uning hisobida yettita golli uzatma bor. Ammo Ronaldu uchun eng qadrli yutuq 2016-yil yozida Anri Delone kubogini boshi uzra ko‘targani bo‘ldi.
Fransiyada o‘tkazilgan o‘sha musobaqada Portugaliya chempionlikka asosiy da’vogarlardan biri sifatida ko‘rilmagandi. Jamoa guruh bosqichidan ham ikki omil tufayli chiqdi. Birinchisi, guruhda uchinchi o‘rinni egallagan jamoalarga ham pley-offga yo‘l olish imkonini bergan musobaqa formati bo‘lsa, ikkinchisi — Ronaldu edi.
Vengriyaga qarshi guruh bosqichining so‘nggi uchrashuvida portugaliyalik sardor mag‘lubiyatni tan olishni istamadi. U ikki bor gol urib, Fernando Santush shogirdlarini hisobda tenglikka olib keldi. Lionda kechgan 3:3 hisobidagi durang Portugaliyaga keyingi bosqich yo‘llanmasini taqdim etdi.
Portugaliya Xorvatiya va Polshaga qarshi o‘yinlarda ham kutilgan darajada ishonchli ko‘rinmadi. Biroq Uelsga qarshi yarimfinalda Ronaldu yana o‘z so‘zini aytdi. U baland sakrab, bosh zarbasi bilan raqib darvozasini ishg‘ol qildi.
Shunga qaramay, finalda mezbon Fransiyani mag‘lub etishiga ko‘pchilik ishonmagandi. Ayniqsa, Ronaldu birinchi bo‘limning 25-daqiqasidayoq jarohat sabab maydonni tark etishga majbur bo‘lganidan keyin Portugaliyaning imkoniyatlari yanada pasaygandek tuyuldi.
Ammo sardor zaxira o‘rindig‘idan turib jamoani qo‘llab-quvvatladi va amalda Fernando Santushning yordamchisiga aylandi. Portugaliya esa Ederning qo‘shimcha bo‘limlardagi goli hamda Pepe boshchiligidagi mustahkam himoya evaziga tarixiy g‘alabaga erishdi.
«Bu men uchun betakror lahza. Men uzoq vaqtdan beri aynan shunday muvaffaqiyatni orzu qilardim. Buni hech qachon unutmayman», — degan edi o‘sha paytda hayajonini yashira olmagan Ronaldu.
Ajoyib sayohat
Chempionlar ligasining eng muvaffaqiyatli futbolchilaridan biri bo‘lgan Ronaldu uchun Portugaliya milliy jamoasi bilan sovrin yutish faoliyatidagi eng katta yutuq bo‘lib qoldi. Shu sababli ko‘pchilik unchalik yuqori baholamaydigan Millatlar ligasidagi ikki g‘alaba ham u uchun alohida ahamiyat kasb etdi.
«Klublar bilan ko‘plab sovrinlarni qo‘lga kiritganman, ammo Portugaliya uchun kubok yutishdan yaxshiroq narsa yo‘q», — degan edi u o‘tgan yili Germaniyada bo‘lib o‘tgan Millatlar ligasidagi ikkinchi g‘alabadan so‘ng. — «Shuning uchun ko‘z yoshlarimni to‘xtata olmayapman. Chunki o‘z vazifamni bajardim».
Afsuski, Ronaldu uchun Ispaniyaga qarshi penaltilar seriyasidagi g‘alaba terma jamoadagi faoliyatini yakunlash uchun eng munosib pallalardan biri edi. 2022-yilgi Jahon chempionatidan keyinoq uning eng yuqori darajadagi futbolga moslashishi qiyinlashgani ko‘zga tashlana boshlagandi. Shu sababli Shimoliy Amerikada bo‘lib o‘tgan joriy yilgi musobaqadagi muvaffaqiyatsizlik ham kutilmagan holat bo‘lmadi.
Ronaldu milliy jamoadagi faoliyatini yakunlashni ortiqcha kechiktirib, o‘z merosiga ma’lum darajada soya soldi. Eng achinarlisi, uning ketishi nafaqat kechikdi, balki buyuk futbolchiga munosib bo‘lmagan tarzda yuz berdi.
Shunga qaramay, faoliyatining so‘nggi kunlaridagi noxush voqealar uning milliy jamoa safida 23 yil davomida erishgan yutuqlarini yo‘qqa chiqara olmaydi. Ronaldu futbol tarixidagi rekordlar kitobidan munosib joy oldi va uning buyukligiga hech kim shubha qilmaydi.
Uning Portugaliya bilan yo‘li o‘zi istagandek yakunlanmagan bo‘lishi mumkin. Ammo bu sayohat davomiyligi va erishilgan natijalar nuqtayi nazaridan futbol tarixidagi eng noyob hikoyalardan biri bo‘lib qoladi.
