Gattuzo «Latsio»ni qanday qilib Italiya futboli yetakchilari qatoriga olib chiqdi?
Italiya futbolida mavsum boshida kutilmagan natijalar ko‘rsatish boshqa, ularni barqaror davom ettirish esa mutlaqo boshqa masala. Jennaro Gattuzo boshqaruvidagi «Latsio» hozircha aynan shu ikki vazifani ham uddalayotgan jamoalardan biriga aylandi. Rimliklar mavsum avvalidagi qiyinchiliklar, tarkibni kuchaytirish borasidagi cheklovlar va Italiya kubogidagi omadsizlikdan keyin chempionatda ajoyib natijalar qayd etmoqda.
Qiyin vaziyatdan tug‘ilgan imkoniyat
Gattuzoning «Latsio»ga kelishi oson sharoitda amalga oshmadi. Klub Mauritsio Sarri bilan xayrlashgach, yangi mavsum oldidan jiddiy savollarga duch keldi. O‘tgan chempionatni to‘qqizinchi o‘rinda yakunlash va Italiya kubogi finalida «Inter»ga mag‘lub bo‘lish jamoaning mavqeiga ta’sir ko‘rsatgandi. Bundan tashqari, transfer bozoridagi moliyaviy cheklovlar tarkibni sezilarli kuchaytirish imkoniyatlarini ham cheklab qo‘ydi. Bunday sharoitda yangi murabbiy uchun eng oson yo‘l muammolarni ro‘kach qilish bo‘lardi. Ammo Gattuzo vaziyatni boshqacha qabul qildi: u mavjud futbolchilarning imkoniyatlarini ochishga, jamoaviy intizomni mustahkamlashga va maydonda aniq o‘yin tizimini shakllantirishga kirishdi.
Bu jarayonning muhim jihati shundaki, «Latsio»ning muvaffaqiyati faqat yangi futbolchilarning kelishi yoki alohida yulduzlarning individual mahorati bilan izohlanmaydi. Aksincha, jamoada avvaldan bor bo‘lgan imkoniyatlardan samaraliroq foydalanish, futbolchilarning vazifalarini aniq belgilash va o‘zaro ishonchni kuchaytirish hal qiluvchi ahamiyat kasb etmoqda.
Gattuzo futbolchi sifatidagi faoliyati davomida jangovarligi va qat’iyati bilan tanilgan. Biroq murabbiy sifatida u faqat qattiqqo‘llikka tayanmayotganini ham ko‘rsatmoqda. Italiyaning La Gazzetta dello Sport nashri tahlilida uning zamonaviy, agressiv va to‘pni nazorat qilishga asoslangan futbolni yo‘lga qo‘ygani alohida ta’kidlangan.
Taktika: 4-3-3 dan hujumkor 3-3-4 gacha
Gattuzo jamoasining o‘yinidagi eng muhim jihatlardan biri — taktik moslashuvchanlik. «Latsio» uchrashuvlarni, asosan, 4-3-3 sxemasi bilan boshlaydi. Biroq bu raqamlar maydondagi futbolchilarning butun o‘yin davomida o‘z joylarida qolishini anglatmaydi. To‘p jamoa nazoratiga o‘tganda, rimliklarning joylashuvi sezilarli darajada o‘zgaradi.
«Yuventus»ga qarshi g‘alaba — shunchaki uch ochko emas
«Latsio» safardagi muhim uchrashuvda nafaqat g‘alaba qozondi, balki hujumlarni tashkil etish, vaziyatlardan foydalanish va qarshi hujumlardagi samaradorlikni ham namoyish etdi. O‘yinda hisob 37-daqiqada ochildi. Qisqa burchak zarbasidan keyin Mattia Zakkanyi uzatma berdi, Oliver Probstgord esa bosh bilan to‘pni darvozaga yo‘lladi. Bu gol standart vaziyatlar ham «Latsio» uchun muhim qurolga aylanayotganini ko‘rsatdi.
66-daqiqada Gustav Isaksen ustunlikni ikki baravar oshirdi. U Nunu Tavareshning uzatmasini qabul qilib, to‘pni chap oyog‘iga qulaylashtirdi va uzoq burchakni aniq nishonga oldi. Uchrashuvga nuqtani esa 89-daqiqada Fisayo Dele-Bashiru qo‘ydi: u o‘z maydoniga yaqin hududdan boshlangan qarshi hujumni davom ettirib, raqib jarima maydoniga kirdi va vaziyatni gol bilan yakunladi.
Bu uchta golning o‘ziyoq jamoaning turli ssenariylarda natijaga erisha olishini ko‘rsatadi: standart vaziyat, qanot orqali tashkil etilgan hujum va tezkor qarshi hujum. Kuchli raqibga qarshi safarda bunday xilma-xillik katta ahamiyatga ega.
Gattuzoning eng katta yutug‘i — futbolchilarni qayta kashf etishi
Murabbiyning ishi faqat taktik sxema tanlashdan iborat emas. U futbolchilarning kuchli tomonlarini aniqlashi, ularni to‘g‘ri vazifalarga yo‘naltirishi va jamoada sog‘lom raqobat muhitini shakllantirishi ham kerak. Gattuzoning bir qator futbolchilardan samarali foydalanishni yo‘lga qo‘ygani alohida qayd etilgan. Masalan, Tijani Noslin markaziy hujumchi sifatida maydonga tushirilgan uchrashuvlarda o‘zini ko‘rsatdi. Nunu Tavaresh yana yuqori saviyadagi o‘yinlarini namoyish eta boshladi, Reda Belahianing tayanch yarim himoyachi sifatidagi roli kuchaydi. Matteo Kanserlyeri ham tarkibdagi o‘rnini mustahkamladi.
Bu yerda muhim jihat — Gattuzo futbolchilarni bir xil qolipga solishga urinmayapti. Aksincha, ularning xususiyatlaridan kelib chiqib vazifalarni belgilamoqda.
Tavareshning tezligi va qanotdagi faolligi hujumlarni kengaytirishga yordam beradi. Belahian esa to‘pni himoyadan yarim himoyaga yetkazish, o‘yin sur’atini nazorat qilish va sheriklariga uzatmalar uchun qulay imkoniyat yaratishda muhim vazifani bajaradi. Noslinning markazda harakatlanishi esa hujum chizig‘idagi raqobatni kuchaytiradi.
Bunday yondashuv tarkibdagi har bir futbolchining o‘zini kerakli his qilishiga yordam beradi. Asosiy tarkibga kirayotganlar ham, zaxirada qolganlar ham o‘z o‘rni uchun kurashishiga to‘g‘ri keladi. Bu esa mavsum uzoqlashgani sari muhim ustunlikka aylanishi mumkin.
Natijalar jamoaviy ruh bilan mustahkamlanmoqda
«Latsio»ning muvaffaqiyatini tushunish uchun faqat taktikaga emas, jamoaning psixologik holatiga ham e’tibor qaratish lozim. Gattuzo futbolchilik davridanoq qat’iyatliligi bilan ajralib turgan. Murabbiy sifatida ham u mashg‘ulotlarda yuqori talab qo‘yadi, futbolchilardan intizom va to‘liq fidoyilikni kutadi.
Biroq talabchanlikning o‘zi yetarli emas. U futbolchilar bilan ochiq muloqot qilish va ularga ishonch bildirish orqali ham jamoani birlashtirishga harakat qilmoqda. Italiya matbuoti ta’kidlaganidek, uning qo‘l ostida ayrim futbolchilar o‘z imkoniyatlarini yanada yaxshiroq namoyon etishga muvaffaq bo‘ldi. Bunday muhitda futbolchilarning vazifasi faqat murabbiy ko‘rsatmalarini bajarishdan iborat bo‘lib qolmaydi. Ular jamoaning umumiy maqsadini tushunadi va maydonda bir-birini qo‘llab-quvvatlashga intiladi.
Mukammallikka hali erta: «Latsio»ning zaif nuqtalari
Mavsumning dastlabki yetti turida 19 ochko to‘plash katta natija. Ammo chempionlik uchun kurashda asosiy sinovlar oldinda. Hozirgi muvaffaqiyatni butun mavsumga tatbiq etish uchun «Latsio» bir nechta muammoni hal qilishi kerak.
Birinchidan, o‘yin davomidagi barqarorlik. Gattuzoning o‘zi ham jamoa ayrim uchrashuvlarda o‘yin nazoratini yo‘qotganini tan olgan. «Montsa»ga qarshi ikkinchi bo‘limda va «Venetsiya» bilan bahsning birinchi qismidagi kamchiliklar bunga misol bo‘la oladi. Ikkinchidan, tarkib chuqurligi. Transfer bozoridagi cheklovlar sababli murabbiyning zaxira imkoniyatlari cheklangan bo‘lishi mumkin. Mavsum davomida jarohatlar, charchoq va intizomiy jazolar ta’siri kuchaysa, asosiy tarkib futbolchilarining o‘rnini munosib bosadigan o‘yinchilarga ehtiyoj ortadi.
Uchinchidan, raqiblarning moslashuvi. Dastlabki turlarda «Latsio»ning taktik harakatlari raqiblar uchun kutilmagan bo‘lishi mumkin. Biroq video tahlillar ko‘paygani sari raqib murabbiylari qanot himoyachilari ortidagi bo‘sh hududlardan foydalanishga, markazdagi uzatish yo‘llarini yopishga va rimliklarning pressingini chetlab o‘tishga harakat qiladi.
To‘rtinchidan, natijani boshqarish mahorati. Gattuzo jamoasi hozircha tashabbusni saqlab qolish va hujumni davom ettirish orqali natijaga erishmoqda. Ammo ayrim uchrashuvlarda hisobni himoya qilish, sur’atni pasaytirish va raqibni xavfsiz hududlarda to‘p bilan qoldirish ham zarur bo‘ladi.
Oldinda qanday sinovlar kutmoqda?
«Yuventus» ustidan qozonilgan g‘alabadan keyin «Latsio»ni «Parma», «Sassuolo» va «Kalyari»ga qarshi uchrashuvlar kutmoqda. Keyin esa rimliklar «Napoli» mehmoni bo‘ladi. Bu o‘yinlar jamoaning peshqadamlar safida qanchalik uzoq qolishini ko‘rsatuvchi muhim bosqich bo‘ladi.
