Автоспорт. FIA Бош Ассамблеяси ва FIA Awards мукофот тантанаси 2025 йилда илк бор Ўзбекистонда ўтказилади
2025 йил декабрь ойида Ўзбекистон пойтахти — Тошкент шаҳри жаҳон автоспортининг марказига айланади. Айни шу ерда йилнинг икки муҳим воқеаси — Халқаро Автомобиль Федерацияси (FIA) Бош Ассамблеяси ва FIA Awards мукофот тантанаси бўлиб ўтади. Бу наfaqat мамлакат, балки бутун минтақа учун тарихий воқеа бўлиб, илк бор Марказий Осиё ҳудудида бундай нуфузли тадбирлар ташкил этилади.
FIA (Fédération Internationale de l’Automobile) 1904 йилда ташкил этилган бўлиб, бугунги кунда бутун дунё бўйлаб автоспортни тартибга солувчи ва йўл ҳаракати хавфсизлигини тарғиб қилувчи етакчи халқаро ташкилот ҳисобланади.
FIA Бош Ассамблеяси — бу Федерациянинг энг олий бошқарув органи бўлиб, унда 149 та мамлакат ва беш қитъадан миллий автомобиль федерациялари президентлари иштирок этади. Ассамблея доирасида Автоспорт бўйича Жаҳон Кенгаши, Ҳаракатчанлик ва Туризм бўйича Жаҳон Кенгаши, шунингдек, FIA Сенати йиғилишлари ўтказилади. Бу ерда автоспорт, технологиялар, барқарор ҳаракатчанлик ва йўл хавфсизлиги соҳасида глобал ривожланиш стратегиясини белгилайдиган муҳим қарорлар қабул қилинади.
FIA Awards мукофот тантанаси эса анъанавий тарзда мавсум якунини нишонлайди — унда FIA қошидаги мусобақаларда юқори натижаларга эришган энг яхши ҳайдовчилар, жамоалар ва ташкилотчилар тақдирланади. Уларнинг саfiga Formula 1, WRC, WEC, Formula E ва бошқа йўналишлар киради.
FIA Awards мукофот маросими илк бор 2003 йилда Монако (Монте-Карло) шаҳрида ўтказилган. 2011 йилда у Ҳиндистоннинг Нью-Дели шаҳрида бўлиб ўтган, шундан сўнг ҳар йили дунёнинг турли мамлакатларида — Европа, Яқин Шарқ, Осиё ва МДҲ ҳудудларида ўтказила бошланди. Сўнгги йилларда маросим Санкт-Петербург (Россия, 2018), Боку (Озарбайжон, 2023) ва илк бор Кигали (Руанда, 2024) шаҳарларида ўтказилди. Бу эса FIA ташаббусларининг глобал ва географик хилма-хиллигини яққол намоён этади.
Бироқ шу пайтгача Марказий Осиё ҳудудида бундай даражадаги тадбир ўтказилмаган эди. FIA Бош Ассамблеяси ва FIA Awards маросимининг Тошкентда ўтказилиши — минтақанинг ўсиб бораётган ролини эътироф этиш, шунингдек, Ўзбекистонда ва қўшни давлатларда автоспорт ривожига катта туртки берувчи тарихий воқеадир.
Бундай йирик тадбирларни ташкил этиш мамлакат учун кўп қиррали имкониятларни яратади:
• ёшлар ва мутахассислар учун автоспорт, йўл хавфсизлиги ва технологиялар соҳасида янги имкониятлар очилади;
• туризм ва тадбирлар саноати ривожланади;
• автомобиль соҳасига оид инфратузилма ва таълим лойиҳаларига туртки берилади;
• мамлакатнинг халқаро имижи FIAнинг ишончли ҳамкори сифатида мустаҳкамланади.
2025 йил FIA учун алоҳида аҳамиятга эга.
2021 йилда машҳур ҳайдовчи, жамоа раҳбари ва йўл хавфсизлиги бўйича глобал ташаббусларни илгари сурган афсонавий шахс Жан Тодтнинг 12 йиллик президентлик даври якунланди. Шундан сўнг, ташкилот раҳбари этиб Муҳаммад бин Сулайем сайланди — у ташкилот тарихида араб дунёсида чиққан илк президент бўлди.
Рамзий жиҳатдан, 2025 йилда Тошкентда ўтказиладиган FIA Бош Ассамблеяси доирасида FIA Президенти сайлови ҳам бўлиб ўтади. Бу сайловлар ҳар тўрт йилда бир марта ўтказилади. Мазкур тадбир очиқлик, мулоқот ва глобал ҳамкорлик руҳини ифода этади ҳамда Марказий Осиёнинг жаҳон автоспорт ҳамжамиятидаги ўрни тобора мустаҳкамланаётганини кўрсатади.
