Президентнинг янги қарори: футбол соҳасида рақамлаштириш ва оммавийлик йўлида
21 август 2025 йилда қабул қилинган Президент қарори — “Футбол соҳасини рақамлаштириш ва унинг оммавийлигини янада ошириш чора-тадбирлари тўғрисида” — жамоатчилик ва мутахассислар орасида катта баҳсларга сабаб бўлди. Россиялик журналист Александр Троицкий ҳужжатни таҳлил қилиб, бир қатор муҳим ва бироз баҳсли жиҳатларни кўрсатиб ўтди.
Ҳар бир маҳаллада футбол майдони
Октябрдан старт оладиган дастурга кўра, давлат ерлари аукционга чиқарилади. Савдода ғолиб чиққан тадбиркор ернинг бир қисмида замонавий футбол майдони қуриши шарт. У камида 10 йил давомида спорт мақсадида ишлаши керак бўлади. Қолган ер майдонини эса тадбиркор қонун доирасида тижорий мақсадларда фойдаланиши мумкин.
Бу ғоя аввал ҳам турли форматларда муҳокама қилинган, аммо амалда қийинчиликларга дуч келган. Масалан, Самарқандда айрим спорт майдонлари турар-жой қурилиши учун йўқотилгани қайд этилган. Шу боис, янги лойиҳа ҳақиқатан ҳам барча аҳолига очиқ бўладими ёки асосан тўловли гуруҳлар учун хизмат қиладими, деган саволлар туғилмоқда. Шунингдек, болалар мураббийлари масаласи ҳам ҳал этилмаган: уларнинг даромади тўғридан-тўғри ўқувчилар сони ва ота-оналарнинг имкониятига боғлиқ, бу эса тизимни барқарорсиз ва заиф қилиб қўяди.
“Легионерлар клуби” ташаббуси
Қарорда яна бир муҳим банд — “Легионерлар клуби” ташкил этилиши. Унда хориж чемпионатларида тажриба орттирган ўзбекистонлик футболчилар (фаол ёки карьерасини якунлаган) жамланади. Шунингдек, “бошқа мутахассислар” ҳам кириши мумкин. Уларга катта имтиёзлар берилади: шахсий футбол мактаби ёки клуб очиш ҳуқуқи, давлат- хусусий шериклик асосида ер майдони ажратиш ва мавжуд академияларни қўллаб-қувватлаш имконияти.
Аналитиклар фикрича, бу ғоянинг асосида Одил Аҳмедовнинг академиясидаги муваффақиятли тажриба ётади. Бироқ “легионер” тушунчасининг ўзи баҳс уйғотмоқда. Масалан, бутун карьерасини Ўзбекистонда ўтказган, аммо катта ҳисса қўшган футболчи имтиёздан четда қолиши мумкин. Шу билан бирга, чет эл чемпионатида фақат бир ўйин ўтказган футболчи автоматик тарзда афзалликка эга бўлади. Бу эса профессионал доирада ихтилофларга сабаб бўлиши эҳтимолдан холи эмас. “Бошқа мутахассислар” ҳақидаги модда маълум даражада аниқлик киритади, аммо аниқ мезонлар ҳужжатда кўрсатилмагани сабаб субъектив қарорларга йўл қолдириши мумкин.
“Оқ бўрилар” — миллий рамз
Ўзбекистон миллий терма жамоаси “Оқ бўрилар” номи билан танилган. Бу лақаб куч, матонат ва жамоавий руҳ рамзи сифатида қабул қилинган бўлиб, бўри тўлиқ тўркий маданиятда муҳим тимсол ҳисобланади.
