Prezidentning yangi qarori: futbol sohasida raqamlashtirish va ommaviylik yo‘lida
2025-yil 21-avgustda qabul qilingan Prezident qarori — “Futbol sohasini raqamlashtirish va uning ommaviyligini yanada oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” — jamoatchilik va mutaxassislar orasida katta bahslarga sabab bo‘ldi. Rossiyalik jurnalist Aleksandr Troitskiy hujjatni tahlil qilib, bir qator muhim va biroz bahsli jihatlarni ko‘rsatib o‘tdi.
Har bir mahallada futbol maydoni
Oktabrdan start oladigan dasturga ko‘ra, davlat yerlar auksionga chiqariladi. Savdoda g‘olib chiqqan tadbirkor yerning bir qismida zamonaviy futbol maydoni qurishi shart. U kamida 10 yil davomida sport maqsadida ishlashi kerak bo‘ladi. Qolgan yer maydonini esa tadbirkor qonun doirasida tijoriy maqsadlarda foydalanishi mumkin.
Bu g‘oya avval ham turli formatlarda muhokama qilingan, ammo amalda qiyinchiliklarga duch kelgan. Masalan, Samarqandda ayrim sport maydonlari turar-joy qurilishi uchun yo‘qotilgani qayd etilgan. Shu bois, yangi loyiha haqiqatdan ham barcha aholiga ochiq bo‘ladimi yoki asosan to‘lovli guruhlar uchun xizmat qiladimi, degan savollar tug‘ilmoqda. Shuningdek, bolalar murabbiylari masalasi ham hal etilmagan: ularning daromadi to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘quvchilar soni va ota-onalarning imkoniyatiga bog‘liq, bu esa tizimni barqarorsiz va zaif qilib qo‘yadi.
“Legionerlar klubi” tashabbusi
Qarorda yana bir muhim band — “Legionerlar klubi” tashkil etilishi. Unda xorij chempionatlarida tajriba orttirgan o‘zbekistonlik futbolchilar (faol yoki karyerasini yakunlagan) jamlanadi. Shuningdek, “boshqa mutaxassislar” ham kirishi mumkin. Ularga katta imtiyozlar beriladi: shaxsiy futbol maktabi yoki klub ochish huquqi, davlat-xususiy sheriklik asosida yer maydoni ajratish va mavjud akademiyalarni qo‘llab-quvvatlash imkoniyati.
Analitiklar fikricha, bu g‘oyaning asosida Odil Ahmedovning akademiyasidagi muvaffaqiyatli tajriba yotadi. Biroq “legioner” tushunchasining o‘zi bahs uyg‘otmoqda. Masalan, butun karyerasini O‘zbekistonda o‘tkazgan, ammo katta hissa qo‘shgan futbolchi imtiyozdan chetda qolishi mumkin. Shu bilan birga, chet el chempionatida faqat bir o‘yin o‘tkazgan futbolchi avtomatik tarzda afzallikka ega bo‘ladi. Bu esa professional doirada ixtiloflarga sabab bo‘lishi ehtimoldan xoli emas. “Boshqa mutaxassislar” haqidagi modda ma’lum darajada aniqlik kiritadi, ammo aniq mezonlar hujjatda ko‘rsatilmagani sababli subyektiv qarorlarga yo‘l qoldirishi mumkin.
“Oq bo‘rilar” — milliy ramz
O‘zbekiston milliy terma jamoasi “Oq bo‘rilar” nomi bilan tanilgan. Bu laqab kuch, matonat va jamoaviy ruh ramzi sifatida qabul qilingan bo‘lib, bo‘ri to‘liq turkiy madaniyatda muhim timsol hisoblanadi.
