«Manchester Siti»ga qanday jazo berilishi mumkin? Klub oldida turgan 8 ehtimoliy sanksiya
«Manchester Siti»ning Premer-liga moliyaviy qoidalarini buzgani haqidagi uzoq yillik ish yangi bosqichga kirdi. 2026-yil 25-sentabrda mustaqil komissiya klubga qo‘yilgan 115 ta ayblovning 114 tasi bo‘yicha «Siti»ni aybdor deb topgani haqida xabarlar tarqaldi. Biroq muhim jihati shundaki, jazo hali belgilanmagan, «Manchester Siti» esa qaror ustidan apellyatsiya berish huquqiga ega. Klubning o‘zi ham jarayon hali yakunlanmaganini ta’kidlagan.
Ayblovlar 2009–2018-yillar oralig‘idagi moliyaviy faoliyat bilan bog‘liq bo‘lib, ular orasida moliyaviy ma’lumotlarni to‘liq va aniq taqdim etmaslik, futbolchilar va murabbiylarga to‘lovlar haqidagi ma’lumotlarni yashirish, UEFA moliyaviy qoidalarini buzish, Premer-liganing foyda va barqarorlik talablariga rioya qilmaslik hamda tergov bilan hamkorlik qilmaslik kabi holatlar bor.
Xo‘sh, agar qaror apellyatsiyadan keyin ham o‘z kuchida qolsa, «Manchester Siti» qanday jazolarga duch kelishi mumkin?
1. Ochkolardan mahrum qilish
Eng asosiy ehtimoliy sanksiyalardan biri — Premer-liga ochkolaridan mahrum qilish.
Qoidalar komissiyaga klubdan avval qo‘lga kiritilgan yoki kelajakda qo‘lga kiritiladigan ochkolarni ayirish imkonini beradi. Shuning uchun jazo faqat keyingi mavsumga emas, muayyan o‘tgan davrga ham taalluqli bo‘lishi mumkin.
Hozircha qancha ochko olib tashlanishi haqida rasmiy raqam yo‘q. Ayrim futbol moliyasi mutaxassislari katta miqdordagi — hatto 40–60 ochkolik — jazo ehtimolini tilga olgan, ammo bu faqat ekspertlik bahosi va komissiyaning rasmiy qarori emas.
2. Premer-ligadan chiqarib yuborish
Eng og‘ir variantlardan biri — «Manchester Siti»ni Premer-liga a’zoligidan mahrum qilish.
Liga qoidalari mustaqil komissiyaga klubni musobaqadan chetlatish bo‘yicha vakolat beradi. Bunday qaror amalda «Siti»ning yuqori diviziondagi maqomini yo‘qotishiga olib kelishi mumkin. Biroq bu sanksiya Premer-liga tarixida bunday moliyaviy ish bo‘yicha qo‘llangan odatiy chora emas va klubning qaysi divizionda faoliyatini davom ettirishi alohida masala bo‘ladi.
3. Chempionat uchrashuvlaridan chetlatish
Komissiya klubni ma’lum muddat davomida Premer-liga o‘yinlarida ishtirok etishdan ham mahrum qilishi mumkin.
Bunday jazo ochko ayirishdan farq qiladi: klub belgilangan muddatda umuman chempionat uchrashuvlarida maydonga tusha olmaydi. Qancha muddatga chetlatish mumkinligi esa komissiya qarorining mazmuniga bog‘liq bo‘ladi. Hozircha «Siti»ga aynan shu sanksiya qo‘llanishi haqida rasmiy ma’lumot yo‘q.
4. Katta miqdorda jarima
Moliyaviy jarima ham ehtimoliy jazolar qatorida.
Premer-liga qoidalarida bunday holatlar uchun qat’iy belgilangan yagona summa mavjud emas. Shuning uchun komissiya qoidabuzarliklarning ko‘lami va boshqa omillarni hisobga olgan holda jarima miqdorini belgilashi mumkin.
Muhimi, jarima boshqa sanksiyalar bilan birgalikda ham qo‘llanishi mumkin. Masalan, ochkolarni olib tashlash + moliyaviy jarima yoki futbolchilarni ro‘yxatdan o‘tkazish bo‘yicha cheklov bir vaqtning o‘zida berilishi ehtimoldan xoli emas.
5. Yangi futbolchilarni ro‘yxatdan o‘tkazishni cheklash
«Manchester Siti» transfer bozorida ham jiddiy cheklovlarga duch kelishi mumkin.
Komissiya klubning yangi futbolchilarni ro‘yxatdan o‘tkazishini ma’lum muddatga taqiqlash yoki cheklash huquqiga ega. Bu to‘g‘ridan-to‘g‘ri transfer taqiqi bo‘lmasligi ham mumkin, ammo klubning yangi futbolchilarni Premer-liga uchun qaydnomadan o‘tkazish imkoniyatini cheklaydi.
Bunday sanksiya jamoa tarkibini yangilash va kuchaytirish imkoniyatlariga ta’sir qilishi mumkin.
6. O‘tgan chempionliklarni bekor qilish
Eng ko‘p muhokama qilinayotgan masalalardan biri — «Manchester Siti»ning o‘tgan chempionliklaridan mahrum qilinishi.
Ayblovlar qamrab olgan davrda klub APLda uch marta chempion bo‘lgan:
2011/12
2013/14
2017/18
Agar komissiya tarixiy natijalarga ta’sir qiluvchi sanksiyani qo‘llashga qaror qilsa, ushbu chempionliklar masalasi ko‘tarilishi mumkin. Biroq hozircha hech qanday chempionlik bekor qilinmagan va bu sanksiyaning qo‘llanishi rasman tasdiqlangan emas. Mutaxassislar ham o‘tgan mavsumlar natijalarini yillar o‘tib o‘zgartirish huquqiy va amaliy jihatdan murakkab ekanini ta’kidlamoqda.
Shuningdek, agar titullar bekor qilinsa, ular kimga berilishi yoki umuman bo‘sh qoldirilishi masalasi ham alohida qarorni talab qiladi.
7. Boshqa klublarga kompensatsiya to‘lash
Ishning yana bir ehtimoliy oqibati — boshqa Premer-liga klublarining kompensatsiya talablari.
Ayrim raqib klublar «Manchester Siti»ning moliyaviy qoidabuzarliklari tufayli o‘zlariga iqtisodiy zarar yetganini da’vo qilishi mumkin. Masalan, klublar Yevropa kuboklariga yo‘llanma, chempionlik yoki ligadagi o‘rin uchun kurashda moliyaviy qoidabuzarliklar ta’sir ko‘rsatganini asoslashga urinishi mumkin.
Bu esa Premer-liganing intizomiy ishidan tashqari alohida huquqiy da’volarga olib kelishi ehtimolini oshiradi. Guardian ham qaror o‘z kuchida qolsa, boshqa klublar tomonidan yangi sud da’volari paydo bo‘lishi mumkinligini yozgan.
8. Qo‘shimcha yoki kombinatsiyalangan sanksiyalar
Premer-liga qoidalari komissiyaga faqat bitta jazoni tanlash bilan cheklanib qolmaslik imkonini beradi. Ya’ni bir nechta sanksiya bir vaqtning o‘zida qo‘llanishi mumkin.
Masalan:
ochkolardan mahrum qilish + katta jarima + transfer cheklovi
yoki ochkolardan mahrum qilish + chempionliklar masalasini ko‘rib chiqish + boshqa intizomiy choralar.
Qoidalar komissiyaga mavjud sanksiyalardan tashqari «munosib deb topilgan boshqa qaror»ni ham qabul qilish imkonini beradi. Shuning uchun yakuniy jazo bitta chora bilan cheklanmasligi mumkin.
Endi nima bo‘ladi?
Eng muhim jihat — 114 ta ayblov bo‘yicha aybdor deb topilgani haqidagi xabarning o‘zi «Manchester Siti»ga darhol ochko olib tashlanadi yoki klub Premer-ligadan tushirib yuboriladi degani emas. Avvalo sanksiyalar bo‘yicha qaror qabul qilinishi, keyin esa apellyatsiya jarayoni o‘tishi kerak.
«Manchester Siti» va Premer-liganing har ikki tomoni ham qarordan keyin 14 kun ichida apellyatsiya berish huquqiga ega. Apellyatsiya Premer-liganing alohida uch kishilik hay’ati tomonidan ko‘rib chiqiladi. Bu ish bo‘yicha Sport arbitraj sudiga (CAS) murojaat qilish imkoniyati mavjud emasligi xabar qilingan.
