Shaxmat. The Guardian: Abdusattorovning yondashuvi Mixail Botvinnik uslubini eslatadi
The Guardian nashri ham Nodirbek Abdusattorovning Veyk-an-Zeedagi muvaffaqiyatini tahlil qildi.
— O‘tgan dam olish kunlari Nodirbek Abdusattorov o‘zini dunyoning eng kuchli shaxmatchilaridan biri sifatida yana bir bor tasdiqladi. 21 yoshli o‘zbekistonlik grossmeyster “shaxmatning Uimbldoni” deb ataladigan Tata Steel turnirida g‘alaba qozondi, uning hamyurti Javohir Sindarov esa ikkinchi o‘rinni egalladi.
Avvalgi uch urinishda Abdusattorov (hozir jonli reytingda 5-o‘ringa ko‘tarilgan) hal qiluvchi turlarda g‘alabani qo‘ldan boy bergan edi. Bu safar u erta yetakchilikni qo‘lga oldi, keyin biroz to‘xtalib qoldi — uchta durang va bitta mag‘lubiyat, — ammo so‘nggi ikki turda kuchli o‘yin namoyish etdi.
— “Bu men uchun juda uzoq yo‘l bo‘ldi,” — dedi u. — “Har safar juda yaqin kelardim, lekin yildan-yilga omad yetishmasdi. Nihoyat bu turnirni yutganimdan, ustiga-ustak chiroyli uslubda yutganimdan juda xursandman.”
2023-yilda Abdusattorov so‘nggi tur oldidan yetakchi edi, ammo yakunda Jorden van Foreestga yutqazdi. 2024-yilda u to‘rt kishilik tay-brekda imkoniyatni boy berdi (o‘sha bahsda Vey I g‘olib bo‘lgan), 2025-yilda esa Arjun Erigaysiga qarshi mag‘lubiyat sabab so‘nggi tur oldidan birinchilik uchun kurashda mag'lub bo'lgan edi.
U qancha mablag‘ ishlab olgani aniq emas, chunki Veyk-an-Zee mukofot pullarini emas, balki ishtirok uchun saxiy gonorarlar tizimini afzal ko‘radi. Ko‘plab professional shaxmatchilar bunday tizimni yanada qulay deb hisoblaydi.
So‘nggi tur oldidan Abdusattorov Matthias Blyubaumning zaiflashgan shoh himoyasini bosqichma-bosqich parchaladi. Yakuniy turda esa Erigaysining agressiv boshlanishiga —
Evans gambiti
1.e4 e5 2.Nf3 Nc6 3.Bc4 Bc5 4.b4?!
sokin va ishonchli javob berdi, tashabbusni asta-sekin qo‘lga oldi va 55-yurishda endshpilda g‘alaba qozondi.
Bu Abdusattorovning so‘nggi bir oy ichidagi dekabr oyidagi London Chess Classic g‘alabasidan keyin ikkinchi yirik muvaffaqiyati bo‘ldi. Hozirda dunyoning beshinchi raqamli shaxmatchisi bo‘lishiga qaramay, u mart oyida Kiprda o‘tadigan Nomzodlar turniri sakkizligiga kira olmadi. Ammo 21 yosh va ikki yillik saralash siklini hisobga olsak, uning imkoniyati hali oldinda ekani shubhasiz.
Uning jiddiy va mehnatkash yondashuvi sovet shaxmat maktabi patriarxi Mixail Botvinnik uslubini eslatadi. Botvinnikning “Maqsad sari” nomli avtobiografiyasi jahon chempionligini qo‘lga kiritishdagi tizimli yondashuvni ochib beradi. Botvinnikni ko‘p jihatdan vatandoshi Vasiliy Smyslov bilan bo‘lgan raqobat ham ilhomlantirgan.
Xuddi shunday, so‘nggi paytda Abdusattorovning o‘sishiga Sindarovning ham yuksalishi turtki bo‘lgan bo'lishii mumkin. Javohir hozir jonli reytingda 11-o‘ringa ko‘tarilgan va Nomzodlar turnirida AQSh favoritlari — Hikaru Nakamura va Fabiano Karuana uchun jiddiy xavf bo‘lishi kutilmoqda.
Abdusattorovning navbatdagi sinovi — 13–15 fevral kunlari Germaniyaning Vayssenxaus shahrida bo‘lib o‘tadigan ilk FIDE freestyle-shaxmat bo‘yicha Jahon chempionati bo‘ladi. Turnirning asosiy favoriti — dunyoning birinchi raqamli shaxmatchisi Magnus Karlsen.
Ishtirokchilar orasida shuningdek Fabiano Karuana, Levon Aronyan, Hans Nimann, Vinsent Keymer, Arjun Erigaysi va Javohir Sindarov ham bor. Abdusattorov dastlabki taklif etilganlar ro‘yxatida bo‘lmagan, ammo barcha titulga ega shaxmatchilar uchun ochiq onlayn saralash orqali yo‘llanmani qo‘lga kiritgan.
